środa, 26 grudnia 2018

Czy Serce Ma Płeć ? Czyli Sercowa Wojna Damsko-Męska Oczami Kardiologów




Zainspirowany wywiadem dr n. med. Ewy Jędrzejczyk- Patej z Pracowni Elektrofizjologii i Stymulacji Serca Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu oraz Sekcji Rytmu Serca Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego zamieszczonym na łamach portalu Medycyna Praktyczna,  postanowiłem podzielić się ciekawymi spostrzeżeniami szerokiego grona specjalistów na co dzień pracujących z ludzkim sercem.

Wydawać się może, że serce nie ma tożsamości płciowej, a jednak . Istnieją dowody kliniczne na różnice w budowie anatomicznej i fizjologii serca płci męskiej i żeńskiej.

Podstawowa różnica anatomiczna jest taka, że serce kobiety jest mniejsze, a mężczyzny większe.
Serce kobiety bije szybciej średnio o 10 uderzeń na minutę.
Różnice te mogą wynikać m.in. z różnego napięcia układu współczulnego i przywspółczulnego. Układy te są odpowiedzialne na przykład za nasze reakcje na stres. U kobiet i u mężczyzn te dwa układy różnią się nieco między sobą. To kolejny z czynników, który może wpływać na to, że niektóre arytmie występują częściej u kobiet a inne u mężczyzn.

Zaburzenia rytmu:
Według przeprowadzonych badań i wieloletnich obserwacji zauważono, że  częstoskurcz węzłowy (AVNRT) dwukrotnie częściej występuje u kobiet, natomiast zespół WPW ( Wolffa-Parkinsona- White’a ) i  częstoskurcz przedsionkowo-komorowy (AVRT) spotykany jest również dwukrotnie częściej, ale u mężczyzn.
Podstawowym czynnikiem warunkującym „różnice serc i arytmii”  u kobiet i u mężczyzn, jest styl życia i uwarunkowania genetyczne.

Hormony:
Istotną rolę w pracy serca odgrywają hormony płciowe :
- u kobiet estrogeny i progesteron,
- u mężczyzn testosteron,
Warunkują one ryzyko wystąpienia poszczególnych arytmii u obu płci. 

U kobiet często bywa tak, że epizody arytmii pojawiają się częściej w okresie okołomiesiączkowym, kiedy w cyklu progesteron dominuje nad estrogenami.
 U mężczyzn wyższy poziom testosteronu również może wpływać na wyższe ryzyko arytmii, w niektórych arytmogennych chorobach serca. 

Kobiety częściej mają niecharakterystyczne objawy chorób serca.
W przypadku zawału serca i choroby wieńcowej : u kobiet zawał często występuje pod postacią nietypowych bólów w klatce piersiowej. Mężczyźni mają bardziej „typowe”, charakterystyczne dla zawału bóle. Podobnie jest z arytmiami.
Na kołatania serca częściej skarżą się kobiety. Co ważne, takie objawy u kobiet są częściej bagatelizowane – także przez same pacjentki.

Choroby serca, w tym arytmie u kobiet diagnozuje się później, a nieleczone arytmie np. migotanie przedsionków ( AF ) wiążą się z ryzykiem powikłań. W przypadku AF pacjent zagrożony jest udarem mózgu, przed którym chronią leki przeciwkrzepliwe, czyli zmniejszające krzepliwość krwi pacjenta. Nierozpoznanie tej arytmii wiąże się z brakiem leczenia przeciwkrzepliwego, a więc z zagrożeniem udaru mózgu, który u chorych z AF wiąże się z dużo poważniejszymi powikłaniami niż w przypadku udaru, związanego z innymi przyczynami.
Powszechnie uważa się, że choroby serca to choroby mężczyzn. 

U kobiet choroby serca występują tak samo często, jednak diagnozowane są w późniejszym wieku. W zawale serca statystyki mówią nawet o 10-letnim przesunięciu szczytu zapadalności.
To zjawisko jest powiązane ze wspomnianym działaniem hormonów.
W okresie przedmenopauzalnym kobiety w znaczącym stopniu są chronione przed zawałem i chorobą wieńcową dzięki żeńskim hormonom płciowym. 

Uwzględnienie w terapii schorzeń sercowo-naczyniowych, w tym arytmii, płci pacjenta i tym samym „płci arytmii” jest bardzo ciekawe i istotne dla procesu leczniczego.

sobota, 1 grudnia 2018

Praktyczne postępowanie u pacjenta w podeszłym wieku z wahaniami ciśnienia tętniczego

NIBP - nieinwazyjny pomiar ciśnienia tętniczego

Pacjenci z wahaniami ciśnienia tętniczego są często spotykaną grupą w praktyce szpitalnych oddziałów ratunkowych, zespołów ratownictwa medycznego oraz stacjonarnej i wyjazdowej pomocy lekarskiej.
Głównie dotyczy to grupy pacjentów, którzy wartości NIBP określają w spoczynku o różnych porach dnia.
Wahania ciśnienia tętniczego u Naszych pacjentów wymaga właściwej edukacji i zaznaczenia niepokojących objawów, które mogą wystąpić w przypadku nagłego wzrostu bądź spadku NIBP.
Należy podkreślić, że większość chorych nadmiernie reaguję  na zjawisko "wahania ciśnienia", co zmusza ich do wielokrotnych wizyt lekarskich.

1.
 Pacjenci w wieku starszym maja zdecydowany problem z nocnym snem, co z kolei  powoduję, że zasypiają bardzo późno i budzą się we wczesnych godzinach porannych.
Po przebudzeniu wykonują czynności poranne do momentu zjedzenia śniadania.
W tym okresie wzrasta ciśnienie tętnicze.
Warto, więc zwrócić uwagę na możliwość zażywania leków kilkanaście minut po przebudzeniu, bez konieczności oczekiwania na porę śniadaniową

2.
Zażywanie leków w godzinach wieczornych ( np. po godzinie 19) mimo określenia " przed snem" powinno zostać zmienione na zażywanie w godzinach 16-17.Wpływa to czas na właściwe wchłoniecie i działanie zwłaszcza w czasie snu.
Wynika to z faktu zwolnienia pracy układu pokarmowego w godzinach wieczornych, co wpływa na zwolnienie wchłaniania leków i słabszego działania hipotensyjnego.
Przyjęcie leków przed snem wiążę się z dużym prawdopodobieństwem omdleń ortostatycznych

3.
Należy edukować i przestrzegać pacjentów o możliwości zażywania doraźnie leków w uzgodnieniu z lekarzem pierwszego kontaktu.

4.
Po doustnym przyjęciu doraźnej dawki leku na efekt hipotensyjny, czyli spadek NIBP w warunkach domowych należy czekać minimum 40 minut.
Jeśli wysokie wartości się utrzymują i towarzysza im objawy niepokojące - należy postępować według dalszych zaleceń lekarskich lub zgłosić się do stacjonarnej pomocy lekarskiej

5.
Nadmierne wahania ciśnienia są związane ze współistnieniem innych chorób co wiąże się z przyjmowaniem innych leków, paleniem tytoniu, spożywaniem alkoholu, niestosowaniem się do diety,spożywaniem zbyt małej ilości płynów, ale przede wszystkim omijaniem dawek leków lub nagle zmiany pory przyjmowania określonych leków.

6.
Pamiętać należy o efekcie "sztywnienia" i zwapnienia naczyń krwionośnych, co znacząco utrudnia działanie leków hipotensyjnych. powstaję więc konieczność indywidualnego dopasowania leków do pacjenta.


Źródło : 
-Materiały własne

Popularne - Polecane

Pierwsze Warsztaty EKG - SENiT PTK , Lublin 2019

Mimo braku możliwości rozpoczęcia specjalizacji z kardiologii ( niestety ratownik medyczny takowej w ścieżce kształcenia  nie zdobywa) ...